Açık kaynak kod dünyası iş birliği ve bilgi paylaşımı üzerine kuruludur; ancak projenizin bir başkası tarafından izinsiz kopyalanması, lisans metinlerinin silinmesi veya kodunuzun başkası tarafından sahiplenilmesi her geliştiricinin en büyük kabusudur. Kodu gizlemeden mülkiyetinizi kanıtlamanın ve lisans ihlallerini hukuken geçersiz kılmanın en etkili yolu dijital imzalama, zaman damgası ve katı lisanslama protokolleridir.
Temel Kural: Açık kaynakta kodu internetten fiziksel olarak gizleyemezsiniz; ancak kodun ilk sizin tarafınızdan yazıldığını ve lisans şartlarına tabi olduğunu matematiksel ve hukuki olarak çürütülemez hale getirebilirsiniz.
1. Dijital Kimlik Kanıtı: GPG ve SSH Commit İmzalama
GitHub veya GitLab üzerinde herkes git config user.name "Sizin Adınız" yazarak sizin adınıza sahte commit atabilir veya sizin kodlarınızı kendi yazmış gibi gösterebilir. Bunu engellemenin ilk adımı GPG (GNU Privacy Guard) ile commit'leri kriptografik olarak imzalamaktır.
- Verified Rozeti: GPG ile imzalanan her commit, GitHub arayüzünde yeşil
Verifiedrozeti alır. Bu, commit içeriğinin ve yazarının tahrif edilmediğini kanıtlar. - GPG Anahtarı Oluşturma:
gpg --full-generate-key # 4096-bit RSA veya Ed25519 seçin. git config --global user.signingkey <ANAHTAR_ID> git config --global commit.gpgsign true - Telif Anlaşmazlıklarında Delil: Bir mahkemede veya DMCA telif bildiriminde, imzasız bir Git geçmişi yerine GPG özel anahtarınızla doğrulanmış Git commitleri en güçlü kriptografik delildir.
2. Kaynak Kod Dosyalarına SPDX ve Lisans Başlıkları Eklemek
Kötü niyetli aktörlerin en sık yaptığı hile; reponun kökündeki LICENSE dosyasını silip projeyi kendi repolarına kopyalamaktır. Mahkemeler, her bir kaynak dosyasının başında lisans ve telif bildirimi bulunmasını arar:
- SPDX Standardı: Her kod dosyasının (Python, PHP, JS, Rust, Go) ilk 3 satırına uluslararası SPDX başlığını ve adınızı ekleyin:
// SPDX-FileCopyrightText: 2026 Adınız Soyadınız <eposta@alanadiniz.com> // SPDX-License-Identifier: AGPL-3.0-or-later - Yasal Gücü: Birisi projenizden tek bir fonksiyon veya dosya çalsa bile, dosya içindeki telif başlığını silmesi DMCA (Dijital Binyıl Telif Hakkı Yasası) kapsamında "Telif Hakkı Yönetim Bilgisinin Kasıtlı Tahrifi (CMI)" suçunu oluşturur ve cezai yaptırımı çok daha ağırdır.
3. Doğru Lisans Seçimi: MIT vs. GNU AGPL v3
Kodunuzun ticari şirketler tarafından arka planda kapatılıp SaaS olarak satılmasını istemiyorsanız lisans seçimine dikkat etmelisiniz:
| Lisans | Kopyalanma Durumu | Telif & Kaynak Açma Zorunluluğu |
|---|---|---|
| MIT / Apache 2.0 | İzin verir | Yalnızca yazarın adını belirtmek şartıyla kodu kapatıp satabilirler. |
| GNU GPL v3 | Türetilmiş kod açıktır | Projenizi kullanan her yazılım açık kaynak olmak zorundadır. |
| GNU AGPL v3 (Önerilen) | Bulut/Web SaaS Koruması | Kodunuzu sunucuda çalıştırıp web arayüzü sunan şirketler dahi tüm kaynak kodlarını kullanıcılara açmak zorundadır. |
4. Bağımsız Zaman Damgası (RFC 3161 Timestamp & Arxiv / Zenodo)
Git commit tarihleri yerel bilgisayar saatine bağlı olduğundan geriye dönük sahtecilik iddiası öne sürülebilir. Bunu bertaraf etmek için:
- Software Heritage & Zenodo Arşivi: Projenizin sürümlerini (Release) Zenodo veya Software Heritage platformuna bağlayın. Bu kurumlar reponuza kalıcı DOI (Digital Object Identifier) atar ve dünya kütüphanelerine tarafsız zaman damgasıyla kaydeder.
- RFC 3161 Kriptografik Zaman Damgası: Ücretsiz TSA (Time Stamping Authority) sunucuları ile git tag'lerinize değiştirilemez uluslararası zaman mührü vurun.
5. Kod Kopyalandığında Ne Yapmalısınız? (Hukuki İhlal Süreci)
- Kanıtları Dondurun: Wayback Machine (archive.org) ve perma.cc üzerinden ihlali yapan deponun anlık web kopyasını alın.
- Dostane İhlal Bildirimi (Issue / E-posta): İhlal eden geliştiriciye projenin lisansını hatırlatan nazik bir uyarı gönderin.
- Platform DMCA Bildirimi: GitHub, GitLab veya Hugging Face DMCA kaldırma formunu (DMCA Takedown) doldurarak GPG anahtarınız ve commit tarihlerinizle başvuruda bulunun. Platformlar 24-48 saat içinde ihlalci depoyu askıya alır.
